Trong thế giới công nghệ, kiến thức quan trọng thật nhưng cách bạn suy nghĩ khi gặp vấn đề còn quan trọng hơn rất nhiều.
Người ta hay gọi nó là tư duy IT.
Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng thật ra nó đơn giản hơn bạn nghĩ.
Đối với tôi – một người tự tìm tòi, nghiên cứu, tự làm –> tự ngã rồi tự đứng lên –> tư duy IT là cách để đầu mình đỡ rối mỗi khi mọi thứ trở nên hỗn loạn.
Bài này tôi viết lại theo góc nhìn cá nhân, mộc mạc, dễ hiểu,
để ai mới bắt đầu cũng có thể áp dụng được.
Bạn có thể biết 100 lệnh Linux.
Bạn có thể cài 10 plugin WordPress.
Nhưng khi server sập lúc 1h sáng, thứ cứu bạn không phải câu lệnh.
Mà là cách bạn nghĩ.
Tư duy IT là:
“Thay vì hoảng, tôi dừng lại.
Tôi nhìn vấn đề.
Tôi chia nhỏ nó ra.
Tôi thử từng bước.
Tôi dựa trên dữ kiện.
Không phỏng đoán.”
Đơn giản vậy thôi.
Gặp lỗi mà nghĩ “Thôi không xong rồi, cái gì hư vậy trời?”
→ Não sẽ rối.
Nhưng nếu bạn chia nhỏ, vấn đề lập tức nhẹ lại.
Ví dụ: WordPress bị lỗi trắng trang.
Tôi chia ra:
Do plugin?
Do theme?
Do PHP?
Do file .htaccess?
Do server overload?
Mỗi lần loại được một khả năng → nhẹ thêm một chút.
Đó là tư duy IT:
Không sửa ngay. Chia nhỏ trước.
Bạn có thể restart service để chạy tạm.
Nhưng lần sau nó hư tiếp.
Tư duy IT nhắc tôi tìm “tại sao nó hư?”:
Lỗi cấu hình?
Lỗi file phân quyền sai?
Lỗi plugin tương tác xung đột?
Lỗi server yếu?
Tìm được nguyên nhân gốc rồi sửa đúng chỗ → hệ thống sẽ ổn định lâu dài.
Không chạy theo “bệnh triệu chứng”, mà sửa “bệnh theo nguyên từ gốc”.
Dân IT lâu năm luôn nói một câu: “Log không biết nói dối.”
Khi có lỗi, tôi nhìn:
log Apache
log PHP
log hệ thống
ping/traceroute
CPU/RAM load
Dữ liệu sẽ chỉ thẳng cho bạn thấy thứ gì đang sai.
Phỏng đoán chỉ làm bạn đi lạc đường.
Tôi không biết firewall đúng hay sai → tôi test rule nhỏ.
Không chắc Cloudflare Tunnel sai gì → tôi tạo một tunnel test.
Không chắc plugin gây lỗi → tôi tắt một cái rồi reload.
Không có gì xấu khi thử.
Thử = học.
Nhiều thứ tôi không biết → tôi thử rồi tôi biết. Ông bà ta xưa vẫn hay có câu “học đi đôi với hành”.
Hệ thống IT giống cái cơ thể mình vậy: đau ở tay nhưng nguyên nhân lại nằm ở cổ.
Web chậm nhưng lỗi lại nằm ở DNS.
Server yếu nhưng lỗi thật ra ở database.
Tư duy IT giúp tôi thấy “bức tranh lớn” thay vì từng mảnh vụn rời rạc.
Khi bạn nhìn thấy kết nối giữa các phần, bạn sẽ dễ tìm đúng chỗ hư.
Tôi phát hiện ra một điều khá thú vị:
Khi tôi có một tâm trạng tốt, tôi sửa lỗi nhanh hơn. Mỗi ngày tôi đều giành ra ít phút để giữ cho mình yên tĩnh. Chỉ đơn giản là ngồi xuống, hít thở, cảm nhận bản thân và mọi thứ xung quanh.
Không phải vì tôi giỏi hơn. Mà vì tôi bình tĩnh hơn.
Với tôi tư duy IT và thiền gặp nhau ở một điểm:
Quan sát → Nhận diện → Không vội phản ứng
Càng ít hoảng → càng thấy vấn đề rõ.
Có thể thiền tập không phù hợp với bạn cũng đừng lo vì mỗi người đều có cho mình một cách riêng để có thể giữ mình an yên và bình tĩnh.
Mỗi người đều sẽ có một cách để mình quay về nương tựa. Trong đời sống hàng ngày tôi tin bạn sẽ luôn tìm được cách để làm điều đó.
Không phải thuật toán.
Không phải kỹ năng hack.
Không phải kinh nghiệm hàng chục năm.
Mà là:
Một cách nghĩ giúp bạn xử lý vấn đề kỹ thuật nhẹ nhàng hơn.
Chia nhỏ – quan sát – thử nghiệm – dựa trên dữ kiện – bình tĩnh.
Ai cũng học được.
Bạn không cần phải “giỏi IT” để bắt đầu.
Bạn chỉ cần bắt đầu từ chính lỗi của mình.
Tư duy IT không tự nhiên xuất hiện.
Nó đến từ:
mỗi lần tôi học
mỗi lần tôi sai
mỗi lần tôi sửa
mỗi lần tôi hiểu sâu thêm một chút
mỗi lần tôi dừng lại và thở
mỗi lần tôi không bỏ cuộc
Nó hình thành từ từ, như việc mình sống vậy.
Và tôi tin rằng bất kỳ ai cũng có thể xây được tư duy này, miễn là họ dám bắt đầu.
Cảm ơn bạn đã quan tâm. bài viết có vấn đề gì sai sót vui lòng liên hệ góp ý để mình có thể ngày càng hoàn thiện hơn.
Trân trọng.
Trong thế giới làm website, WordPress luôn là cái tên mà rất nhiều người nhắc…
Chào bạn, hôm nay chúng ta sẽ bắt đầu từ những thứ căn bản nhất.…
Cooler Master tiếp tục duy trì triết lý “Power. Precision. Protection” với dòng Elite NEX…
This website uses cookies.
